Dierentuinjaar 2013

In december 2012 deed ZooTripper een peiling bij haar leden: ‘Naar wat kijk jij het meest uit voor 2013?’ was de vraag. De zootrippers bleken het meest uit te kijken naar de geboorte van een Aziatische olifant in Pairi Daiza, de komst van de okapi’s naar Safaripark Beekse Bergen en het nieuwe Jaguarverblijf in Artis. Daarnaast waren er nog een aantal gebeurtenissen en nieuwigheden waar de zootrippers naar uit keken. We gaan in dit artikel eens kijken in hoeverre die zaken zijn uitgekomen. 

Geboorte Aziatische olifant in Pairi Daiza

Groot nieuws was het, in Pairi Daiza waren beide olifantenkoeien Sandri en Annie drachtig van stier Po-Chin. Helaas voor Pairi Daiza moest olifant Sandri samen met haar moeder Claudia verhuizen naar Rapperswil (waar ze ondertussen moeder is geworden van een meisje). Niet getreurd, want Annie was nog steeds drachtig achtergebleven in Pairi Daiza, en ze kreeg ook gezelschap van niet alleen Mala, maar ook een nieuwe olifant Rani. In Pairi Daiza was er genoeg kennis aanwezig om de jonge olifant gezond op de wereld te zetten. Toen het zover was bleek dat er iets grondig mis was. Het jonge olifantje lag verkeerd in de baarmoeder, na dagen van hoop dat het jong zich zou draaien werd op 26 februari door het park gemeld dat er geen hoop meer was om het jong levend ter wereld te brengen. Na enkele dagen werd het dode babyolifantje met een operatie verwijderd. En als dit nog niet genoeg was zou olifant Annie vanaf dan zwaar sukkelen met haar gezondheid. Ze had zwaar te lijden onder het verlies van haar jong en de operatie. Na een tijd at ze niet meer en wat de verzorgers ook probeerden, ze kregen de jonge olifantenkoe er niet bovenop. Ze overleed op 8 jarige leeftijd op 22 maart 2013. Om haar te blijven herinneren werd de nieuwe olifantentempel in Pairi Daiza naar haar vernoemd. Haar assen worden in een urne in de tempel bewaard. De manier waarop het dierenpark te werk is gegaan zorgde bij sommigen voor discussie. Annie was een Sumatraanse olifant en dus kleiner dan een Indische olifant zoals Po-Chin. Volgens de een had het daar niets mee te maken, de ander riep moord en brand dat zoiets kon gebeuren.

Het dierenpark Pairi Daiza was in rouw, maar het werd voor Pairi Daiza echter een succes jaar, ze ontvingen meer dan 1,2 miljoen bezoekers en maakten bekend dat ze in 2014 als enige dierentuin in de Benelux reuzenpanda’s zouden ontvangen, dat zorgde zelfs voor een politieke ‘pandarel’ in België.

Jammer genoeg voor Pairi Daiza overleed de jonge olifant en de moeder, maar het dierenpark ontving een nieuwe olifantenkoe en een jong bulletje. De koe is al ervaren en er zullen zeker nog jonge olifantjes geboren worden in Bruglette, wel een paar jaar wachten!

Thijs

Gorilla’s in Ouwehands dierenpark

Gorilla Adventure

Ouwehands Dierenpark is al flirtend met de 900.000 bezoekersgrens al enige tijd één van de best bezochte dierentuinen van Nederland. Het openen van grote projecten, zoals het beroemde berenbos, het grote ijsberenverblijf of het binnenhalen van Afrikaanse olifanten, zorgt ervoor dat ze deze positie al meerdere jaren kunnen behouden.

Eén van de oudere, meer afgeleefde, gebieden van het dierenpark in Rhenen, was dat van de kattengallerij en het voormalige pinguïnverblijf. Al meerdere jaren werd er gesproken over een nieuwe bestemming van dat gebied. Zowel nieuwe kattenverblijven als de komst van gorilla’s , waren geruchten en mogelijkheden die de ronde deden. Na de verhuis van de pinguïns naar een nieuw verblijf elders in het park en het leeghalen van de kattengallerij, werd de komst van de gorilla’s alsmaar zekerder. Zo werd er in 2010 al in persberichten aangekondigd dat nog dat jaar gorilla’s naar Ouwehands Dierenpark Rhenen zouden komen. In alle waarschijnlijkheid jonge zilverruggen om het EEP te helpen bij de opvang van overtollige mannelijke gorilla’s in Europa.

Uiteindelijk zou het nog tot 2011 duren vooraleer er daadwerkelijk begonnen werd aan de bouw van het gorillaverblijf. In februari 2013 arriveerden uiteindelijk 6 mannelijke gorila’s die hun intrek namen in het gloednieuwe ‘Gorilla Adventure’. Het verblijf bestaat uit een binnenverblijf (dat in tweeën kan gesplists worden) en een buitenruimte in de vorm van een kooi, dat dubbel zo groot is. De beide delen worden gesplitst door een lange en hoge tunnel, waar bezoekers doorheen kunnen wandelen. De naam ‘Adventure’ waardig en het feit dat Ouwehands Dierenpark zich richt op kinderen, is er ook hier gedacht aan het speelplezier en avontuur in de vorm van een grot en mijnschacht, waar men met de gorilla’s oog in oog kan komen te staan.

Als alles goed is, is er ook aan de mogelijkheid gedacht om in de toekomst nog een buiteneiland toe te voegen aan het gebouw.

Het nieuwe verblijf lijkt zeker geschikt voor het houden van een jonge, levendige mannengroep en zal door de typische Ouwehands-stijl ongetwijfeld bijdragen om de bezoekers weer in grote getallen naar het dierenpark te lokken.

Matthias

Okapi’s in Safaripark Beekse Bergen

Okapi
Okapi

Na jarenlang wachten tot we eindelijk okapi’s konden verwelkomen in Safaripark Beekse Bergen, was het in februari 2013 eindelijk zo ver. Zukuma (geb. 2007) was de eerste okapi die we hier mochten verwelkomen. Door de slechte weersomstandigheden moest het transport van de tweede okapi nog even uitgesteld worden maar een maand later arriveerde ook Rab (geb. 2009) vanuit Wuppertal.  Zukuma en Rab waren duidelijk blij om elkaar weer te zien want ook in Wuppertal leefden ze al 2 jaar in aangrenzende verblijven. In mei werden we verrast met de komst van nog een derde okapi, namelijk Stomp (geb. 2003) uit Basel. Nu zijn in een keer alle stallen en alle 3 de buitenperken in gebruik.

Alle drie de okapi’s zijn totaal verschillend van elkaar qua karakter en gedrag. Rab is erg snel nerveus en schrikt snel en rent dan vaak ook hard weg. Zukuma is rustiger en afwachtender en als hij iets eng vindt blijft hij juist vaak stil staan. Stomp lijkt wel nergens van onder de indruk en is erg rustig en onverstoorbaar.  Ten opzichte van de verzorgers zijn ze alle drie erg rustig en komen vaak kijken wat je aan het doen bent. Vooral Stomp is erg dol op een beetje aandacht!

In het Safaripark hebben we mannelijke okapi’s die in het kader van het fokprogramma in het Safaripark zijn ondergebracht. Omdat deze dieren voornamelijk solitair leven is er een keus gemaakt om deze separaat van elkaar te houden maar omdat Rab nogal snel zenuwachtig werd als Zukuma een tijdje uit het zicht was hebben we de beslissing gemaakt om Rab en Zukuma overdag samen te laten. Zukuma vertoonde ook in Wuppertal al onderdanig gedrag ten opzichte van Rab dus we hoopten dat dit ook zo zou zijn als we de tussenschuiven in de stal voor het eerst open zouden zetten. Gelukkig zijn de confrontaties uitgebleven en ging het al snel erg goed samen. Rab is nog steeds de dominantste van de twee en een enkele keer doet hij zelfs een poging om Zukuma te dekken. Behalve dat Rab minder nerveus is als hij samen is met Zukuma is het voor beiden ook een goede vorm van verrijking dat ze niet meer apart gehuisvest zijn, vooral in de zomer liepen ze veel samen door het buitenverblijf en waren ze veel bij elkaar in de buurt te vinden. Voorlopig blijft okapi Stomp nog alleen staan en zijn er nog geen plannen om deze te introduceren bij Rab en Zukuma. Stomp is een erg dominante okapi en heeft zelfs al voor nageslacht gezorgd. Wel hebben ze door de tralies van de stal regelmatig contact met elkaar en kunnen ze als ze binnen zijn elkaar ook zien.

Om de okapi’s gedurende de dag een beetje bezig te houden worden ze verschillende malen per dag gevoerd. Ze hebben onbeperkt de beschikking over luzerne, krijgen tweemaal dagelijks brok en bietenpulp en verschillende keren per dag vers blad. In de maanden dat er blad aan de bomen zit krijgen ze veel wilgen- en berkentakken die we in het verblijf ophangen zodat ze op een natuurlijke manier kunnen eten. Behalve deze takken krijgen ze ook vers rozenblad, dit is in de wintermaanden het enige blad dat ze krijgen maar gelukkig zijn ze er dol op! Om een beetje in de gaten te houden dat ze niet te dik of te dun worden laten we ze af en toe over een weegschaal lopen. Zukuma en Stomp vinden dit geen enkel probleem maar Rab heeft zich nog steeds niet over laten halen om erop te gaan staan, zelfs niet als Zukuma voor hem uit loopt. We oefenen dus nog maar even door!

Okapiverzorger Safari Beekse Bergen

100 jaar Burgers’ Zoo

2013 beloofde een feestelijk jaar te worden voor Burgers’ Zoo, want de dierentuin bestaat 100 jaar!

Voor de ingang van Burgers’ Zoo werd een kunstwerk geplaatst, waar alle vaste partners, overheden, leveranciers, bouwbedrijven, … op vermeld staan. Ook was het mogelijk om je eigen naam op het kunstwerk te laten graveren.

In de dierentuin zelf kon je meegaan op een 1,5 uur durende historische rondleiding waarin je meer te weten kwam over de geschiedenis van het park. Ook een meer dan 300-pagina’s tellende jubileumboek nam je mee doorheen de rijke geschiedenis van Burgers’ Zoo, met allerlei leuke anekdotes en feiten en natuurlijk heel veel foto’s.

Ter ere van het 100-jarig bestaan, mag de Arnhemse dierentuin zich voortaan ook ‘Koninklijk’ noemen. Ook werd er heel wat PR gedaan, zoals een vier-delige jubileumserie op televisie en diverse interviews met directeur Alex van Hooff in allerlei media.

Als grootste toeristische attractie van Arnhem, schonk Burgers’ Zoo haar thuisstad een enorm kunstwerk, in de vorm van een reusachtig Feestaardvarken. Deze werd op 12 september onthuld op een plein in de stad.

Maar de leukste geschenken kwamen van de dieren in het dierenpark zelf: een tweeling Sumatraanse tijgers verwelkomde het publiek en maar liefst vijf Westelijke laaglandgorilla’s werden er geboren en versterkten de Arnhemse groep tot maar liefst 15 dieren.

Burgers’ Zoo lijkt dus te kunnen terugblikken op een meer dan geslaagd jubileumjaar.

Matthias

Zuid-Amerika volière Planckendael

Ook de Zuid-Amerika doorloopvolière van Planckendael is een voorbeeld van een project dat, voor de effectieve oplevering, al jaren op voorhand wordt aangekondigd. Als toekomstige locatie voor dit nieuwe verblijf met flamingo’s en pinguïns werd al snel de oude eendenkwekerij voorgesteld. Uiteindelijk werd in het tweede deel van 2012 de volière gebouwd op die locatie.

Een mooi project voor 2013 dus en ondertussen werd ook gespeculeerd vanwaar de dieren zouden komen. Dat het de flamingo’s van Planckendael zelf zouden worden, was al snel duidelijk. Aangezien Planckendael geen eigen pinguïns had en er een groep Humbolt pinguïns in de ZOO van Antwerpen zat, werd dit als een mogelijkheid beschouwd.

Uiteindelijk verhuisden begin 2013 alle Humbolt pinguïns uit Antwerpen naar hun nieuwe verblijf in Mechelen, en werden er nog dieren uit andere dierentuinen toegevoegd. De flamingo’s moesten een kortere overtocht maken in park. Maar ondertussen werd duidelijk dat de doorloopvolière niet meer in hetzelfde jaar zal geopend worden voor het publiek, maar dat er zal gewacht worden tot het volgende seizoen. In een aflevering van de tv-reeks ‘ZOO of Love’ werd al een snelle blik geworpen in het reeds bewoonde verblijf.

In december werden de volledige plannen voor het ‘Amerikaans continent’ voorgesteld. Welke verwacht wordt te open tegen Pasen 2014, inclusief het flamingo- en pinguïnverblijf. Het ziet er naaruit dat het lange wachten om de nieuwe volière te kunnen bezoeken, dubbel en dik zal worden beloond door in 2014 één grote opening te organiseren voor het gehele continent.

Matthias

Renovatie vogelhuis ZOO van Antwerpen

Gerenoveerde volière voor Soldatenara's
Gerenoveerde volière voor Soldatenara’s

Eind augustus 2012 sloot het Vogelgebouw voor een korte opknapbeurt. De koepels en de dakbedekking van het monumentale gebouw waren aan vervanging toe. Van de gelegenheid zou gebruik gemaakt worden om ook de binnenvolières grondig te poetsen, verven en kleine herstellingswerken te doen. Er werd aangekondigd dat het gebouw in november van 2012 weer haar deuren zou openen.

Toch werd in de loop van de werken duidelijk dat het nodig was om het Vogelgebouw een algemene en grondige renovatie te geven: zowel de bezoekersruimte als alle binnenvolières werden onder handen genomen, met een ontwerp van dierentuin-ontwerper Erik Van Vliet. Een project dat we dus zeker mochten verwachten om te kunnen bewonderen in 2013.

Het originele Vogelpaleis werd al in 1893 ontworpen, maar na zware beschadiging tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw in 1950 vernieuwd en uitgebreid. Enkel de huidige voorgevel is nog origineel. Tijdens de 2012-2013 renovatie werd om de oude grandeur te herstellen, o.a. de jaren ’70-tegels werden verwijderd uit de wandelgangen.

Op 29 maart 2013 werd uiteindelijk het vernieuwde Vogelgebouw geopend voor publiek. Buiten een volledige opfrissing en herinrichting van de binnenvolières, waren de opvallendste aanpassingen dat de papegaaiengang was vervangen door een grote educatie-wand, de beroemde donkere gang die een natuurlijkere lichtinval en achtergrondfoto’s kreeg en bij sommige volières werd de illusie gewekt dat de boomstammen of wegen doorlopen van de bezoekersgang tot in de volière of omgekeerd. Ook de vogelcollectie werd voor een deel herzien.

Smidsplevier
Smidsplevier

Voor 2014 is alvast begonnen aan de renovatie van de buitenvolières en kan zo op de nominatie staan voor een nieuwe “Naar waar kijk jij het meeste uit voor volgend jaar?”.

Matthias

Jaguarverblijf in Artis

De oude kattengallerij in Artis is al heel lang een vast onderdeel van de dierentuin. Het is een goed voorbeeld van hoe oude stadsdierentuinen als Artis vroeger werden opgebouwd. Maar tijden veranderen en het publiek heeft andere eisen en het inzicht met betrekking tot het houden van dieren verandert ook razendsnel. Daardoor kwamen er de afgelopen jaren meer en meer stemmen op om deze gallerij af te breken of toch alleszins niet meer te gebruiken voor het houden van grote katachtigen.

Eén van de laatste grote katachtigen in deze gallerij zijn de jaguars. Al enkele jaren wordt aangekondigd dat Artis een nieuw jaguarverblijf wilt bouwen. Snel werd duidelijk dat dit op het (voormalige) manenwolvenverblijf zou komen, in het Zuid-Amerika pampa gebied van de stadszoo. De jaren verstreken en ondertussen ontving Artis al 900.000 euro van een schadeverzekeraar en werden er inzamelacties gehouden. In 2011 werd al gemeld in een persbericht dat de oudste dierentuin van Nederland de laatste hand legde aan het definitieve ontwerp.

Aangezien Artis haar 175ste verjaardag in 2013 ging vieren, werd het nieuwe jaguarverblijf een mogelijke optie. Ondertussen verhuisden de witstaartgnoes van de Savanne tijdelijk naar het voormalige manenwolvenverblijf. In november 2013 werd uiteindelijk het oude manenwolvenverblijf afgebroken en kan men beginnen aan de bouw van het nieuwe jaguarverblijf. We zullen dus pas een kijkje kunnen gaan nemen in 2014.

Matthias

Zwarte neushoorns in Diergaarde Blijdorp

Neushoornverblijf
Neushoornverblijf (Foto: Jordy Vulders)

De monumentale Rivièrahal in Diergaarde Blijdorp is al jaar en dag een groot en kenmerkend gebouw van deze dierentuin, waar allerlei diersoorten in leven. Eén van de grootste verblijven in en rond de Rivièrahal is het voormalige olifantenverblijf, welke tijdens de recenste jaren vooral als giraffenverblijf bekend stond in de Diergaarde. Nadat de Rotterdamse giraffengroep in 2009 werd verhuisd naar een splinternieuw verblijf op een andere plek in de tuin, werd het oude verblijf gebruikt voor o.a. kamelen en kiangs.

Ondertussen ontstonden er plannen om op de locatie van het voormalige giraffenverblijf, de dwergnijlpaarden en de knobbelzwijnen een nieuw project te starten voor zwarte neushoorns, okapi’s, penseelzwijnen en duikers. Dit zou de renovatie inhouden van de zogehete ‘Dikhuidenvleugel’ van de Rivièrehal.

Uiteindelijk zal er gekozen worden om in een gerenoveerde Dikhuidenvleugel zwarte neushoorns en wederom dwergnijlpaarden te gaan houden. Het project wordt gefinancierd met de geschenk-subsidie die Diergaarde Bijdorp in 2007 ontving van de gemeente voor hun jubileum.

Na maanden van renoveren en bouwen, werd de vernieuwde Dikhuidenvleugel officieel heropend tijdens het Open Monumentenweekend van 14 en 15 september. Binnen zijn er een 6-tal stallen gerealiseerdvoor de zwarte neushoorns en is er een binnenbad dat in tweeën kan gedeeld worden voor de dwergnijlpaarden. Er is een evenwicht gevonden tussen het behouden van het historische karakter en het aanbrengen van hedendaagse elementen. Buiten hebben de, tot nu toe twee, zwarte neushoorns drie buitenperken tot hun beschikking en is er een buitenverblijf met onderwaterzicht voor de dwergnijlpaarden.

Dwergnijlpaarden binnen (Foto: Jordy Vulders)
Dwergnijlpaarden binnen (Foto: Jordy Vulders)

Blijdorp heeft hiermee een geslaagd evenwicht gevonden in het renoveren van monumenten en tegelijk voldoen aan de hedendaags eisen. Ondertussen werd ook bekend gemaakt dat de eerder genoemde okapi’s een nieuw verblijf gaan krijgen op de weidevolière. Weer een project om naar uit te kijken.

Matthias

1 jaar ZooTripper

In 2013 blaasde ZooTripper haar eerst kaarsje uit! Na de eerste meeting in Pairi Daiza (met een beperkte opkomst) begon het succes van onze meetings toe te nemen, zo waren er de dichtbevolkte meetings in Burgers’ Zoo, de Olmense zoo, Maubeuge en Lille, de Meerdaagse meeting naar Duitsland en de kleinere meetings in Planckendael, Diergaarde Blijdorp en Duisburg en Krefeld. Het was een heel goed jaar!

2014 beloofd al onze dromen te verbreken. Er staan alvast één meeting officieel gepland op 8 maart (meer info volgt weldra), en een meerdaagse meeting van 11 t.e.m. 13 juli. Schrijf die data dus alvast in jullie agenda! Verder werken we aan nog een aantal andere meetings en hopen we in 2014 naast een meerdaagse ook nog 5 meetings te doen. Houdt de pagina dus in de gaten, want we maken er een boeiend 2014 van!

We vroegen aan een van onze meetinggangers om iets te schrijven over het Vogelhuis in ZOO Antwerpen. Maar in de plaats kregen we iets anders in onze mailbox, iets wat we nog meer op prijs stellen:

Ik wil jullie graag bedanken. Voor jullie energie en enthousiasme. Om mensen bij elkaar te brengen die interesse hebben voor dieren en dierentuinen ongeacht hun invalshoek , leeftijd , enz. (bijna) Iedereen is welkom. Twee heb ik er dit jaar meegemaakt , eenmaal Diergaarde Blijdorp en de andere Maubeuge. Gekende gezichten en onbekende gezichten , maar allemaal toffe mensen. Het is fijn om eens in het ‘echt’ over dierentuinen en dieren te praten. Je kan dan meer kwijt dan op een forum , je hoeft geen smiley’s te gebruiken en het kan geen kwaad dat je al eens hetzelfde vertelt dat op een ander stuk van het forum al geschreven stond en je kan ook eens rustig uitleggen waarom je Beauval niet goed vond enzo. Voor 2014 kijk ik vooral uit naar de opening in Parijs , vincennes ziet er alvast veelbelovend uit , de nieuwe vogelshow in Beauval ….en natuurlijk naar een volgende meeting. Frank